Terug naar nieuws
Aan: Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Betreft: Ernstige zorgen over zoutwinning onder de Waddenzee nabij de Ballastplaat
Geachte minister,
Met deze brief wil ik mijn diepe bezorgdheid uitspreken over de plannen voor voortzetting en mogelijke uitbreiding van zoutwinning onder de Waddenzee, in het bijzonder in het gebied rondom de Ballastplaat.
De Waddenzee behoort tot de meest kwetsbare en ecologisch waardevolle natuurgebieden ter wereld. Het gebied heeft terecht de beschermde status van Natura 2000 én UNESCO Werelderfgoed. Deze internationale erkenningen brengen niet alleen prestige met zich mee, maar vooral een zware verantwoordelijkheid voor de Nederlandse overheid om het gebied actief te beschermen tegen activiteiten die onomkeerbare schade kunnen veroorzaken.
De Ballastplaat vervult een essentiële ecologische functie binnen het waddengebied en heeft daarnaast potentie als toekomstige herstelzone voor zeegrasvelden en mosselbanken. Juist deze natuurvormen zijn van fundamenteel belang voor een gezond en veerkrachtig ecosysteem.
Zeegrasvelden verbeteren de waterkwaliteit, leggen sediment vast, vergroten de biodiversiteit en bieden schuil- en opgroeigebieden voor jonge vissoorten. Mosselbanken vervullen eveneens een cruciale rol door het water te filteren, leefgebieden te creëren voor talloze soorten en voedsel- en rustgebieden te bieden voor vogels. Samen versterken zeegrasvelden en mosselbanken de natuurlijke weerbaarheid van de Waddenzee tegen klimaatverandering, erosie en zeespiegelstijging.
Daarnaast kunnen herstelprojecten bijdragen aan sterkere visbestanden en daarmee aan een duurzamere toekomst voor de visserijsector in het waddengebied. Bescherming van de Ballastplaat is daarom niet uitsluitend een kwestie van natuurbehoud, maar tevens van economisch en maatschappelijk langetermijnbelang.
Juist daarom zijn de risico’s van zoutwinning in dit gebied buitengewoon zorgwekkend.
Diverse natuurorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland en Natuurmonumenten, hebben herhaaldelijk gewaarschuwd voor de gevolgen van bodemdaling en aantasting van kwetsbare wadplaten. De Ballastplaat vormt een onmisbaar rust- en foerageergebied voor trekvogels die afhankelijk zijn van droogvallende delen van het wad.
Bodemdaling als gevolg van zoutwinning kan leiden tot blijvende veranderingen in het ecosysteem, waaronder:
• verlies van essentiële voedselgebieden voor trekvogels;
• aantasting van schelpdieren, bodemleven en biodiversiteit;
• verstoring van natuurlijke sedimentprocessen;
• versterking van de negatieve effecten van zeespiegelstijging;
• onomkeerbare schade aan beschermde Natura 2000-natuurwaarden.
De gevolgen van dergelijke ingrepen kunnen decennialang doorwerken en zijn in veel gevallen niet of nauwelijks herstelbaar.
Daarnaast acht ik mijnbouwactiviteiten onder een UNESCO Werelderfgoedgebied fundamenteel onverenigbaar met de internationale beschermingsdoelstellingen die Nederland heeft onderschreven. Een natuurgebied dat wereldwijd erkend wordt vanwege zijn unieke ecologische waarde dient maximaal beschermd te worden en niet blootgesteld te worden aan extra risico’s ten behoeve van kortetermijn economische belangen.
Ook de doelstellingen van het Waddenfonds — gericht op natuurherstel, landschapskwaliteit en duurzame ontwikkeling — lijken moeilijk verenigbaar met verdere uitbreiding van zoutwinning in dit kwetsbare gebied.
Ik verzoek u daarom met klem om:
1. geen nieuwe vergunningen voor zoutwinning onder de Waddenzee af te geven;
2. bestaande winningsactiviteiten opnieuw en kritisch te beoordelen;
3. onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek leidend te maken in besluitvorming;
4. het voorzorgsbeginsel strikt toe te passen bij onzekerheid over natuurschade;
5. de bescherming van Natura 2000 en UNESCO Werelderfgoed nadrukkelijk boven economische belangen te plaatsen.
De Waddenzee is een uniek en onvervangbaar natuurgebied van internationaal belang. Schade aan dit ecosysteem kan gevolgen hebben voor generaties na ons. Ik doe daarom een dringend beroep op u om verantwoordelijkheid te nemen voor duurzame bescherming van dit bijzondere gebied.
Met vriendelijke groet,
Can Kahyaoglu
Groningen
29 mei 2026