Terug naar nieuws
De documentaire „De duistere kant van Forum voor Democratie” (PowNed, NPO Start) schetst op basis van verklaringen van voormalige betrokkenen een beeld van een partijcultuur waarin complottheorieën, ideeën over blanke superioriteit, en een vijandbeeld tegenover kritische geluiden zouden heersen. Dergelijke signalen zijn niet op zichzelf staand; eerdere rechterlijke uitspraken, onderzoeksjournalistiek en rapporten van de AIVD wijzen op een breder probleem van extremistische ontsporing binnen enkele politieke bewegingen in Nederland.
Hoewel de vrijheid van meningsuiting en vereniging heilig zijn in onze democratie, eindigt die vrijheid waar actieve ondermijning van de democratische rechtsorde begint. De huidige wetgeving biedt onvoldoende waarborgen om te voorkomen dat partijen die systematisch haat zaaien, de onafhankelijkheid van de rechter ontkennen of oproepen tot uitsluiting van bevolkingsgroepen, gebruikmaken van democratische instituties om diezelfde instituties te ondermijnen.
Daarom verzoeken wij u:
(1) Een onafhankelijk parlementair onderzoek in te stellen naar signalen van antidemocratisch, racistisch of fascistisch gedachtegoed binnen politieke partijen die in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd, met specifieke aandacht voor:
• Het omgaan met complottheorieën die de democratische legitimiteit ondermijnen.
• Uitingen die als haatzaaien of groepsbelediging kunnen worden gekwalificeerd (art. 137c–137e Sr).
• Eventuele banden met personen of organisaties die door de AIVD als extremistisch worden bestempeld.
(2) De bestaande wetgeving aan te scherpen om partijverbod op basis van artikel 2:20 BW en artikel 9 EVRM beter toepasbaar te maken, bijvoorbeeld door:
• Het verduidelijken van de criteria ¨ondermijning van de democratische rechtsorde¨ in de partijenwet.
• Het mogelijk maken van een preventief toetsingskader door de rechter bij signalen van systematische antidemocratische activiteiten, zonder afbreuk te doen aan de vrijheid van meningsuiting.
• Het verlagen van de drempel voor de rechter om een partij te verbieden wanneer bewezen is dat de partij niet slechts individuele leden, maar structureel en intentioneel de democratie ondermijnt.
(3) Een onafhankelijk meldpunt in te stellen waar burgers, journalisten en (oud-)leden van politieke partijen anoniem signalen van antidemocratische praktijken kunnen delen, met waarborgen tegen politiek misbruik.
Wij roepen u op:
Laat ons land niet langer wegkijken. Bescherm de democratie tegen degenen die haar vrijheid misbruiken om haar van binnenuit af te breken. Onderzoek, stel bij en waak over de grenzen van het toelaatbare.